فرآیند ترخیص کالا به زبان ساده

فرآیند ترخیص کالا به مجموعه اقدامات قانونی و اداری گفته می‌شود که برای خارج کردن کالا از گمرک و ورود رسمی آن به کشور انجام می‌گیرد. این مسیر نیازمند طی کردن گام‌به‌گام مراحل زیر است:

۱. ثبت سفارش و اخذ مجوزها

پیش از ورود کالا به کشور، باید اطلاعات محموله در سامانه جامع تجارت ثبت شده و مجوزهای اولیه (مانند مجوزهای بهداشت، استاندارد یا قرنطینه بر حسب نوع کالا) دریافت شود.

۲. ورود کالا به انبار گمرکی و دریافت قبض انبار

پس از رسیدن محموله به مرز یا بندر، کالا تحویل انبار گمرک داده می‌شود و گمرک سندی به نام «قبض انبار» صادر می‌کند که نشان‌دهنده مالکیت اولیه و تحویل کالا است.

۳. دریافت اسناد خرید و ترخیص از شرکت حمل (ترخیصیه)

بازرگان یا ترخیص‌کار با ارائه اسناد خریدی مانند فاکتور (Invoice)، پکینگ‌لیست (Packing List) و گواهی مبدأ، به شرکت حمل‌ونقل مراجعه کرده و سند «ترخیصیه» را دریافت می‌کند.

۴. اظهار کالا در سامانه گمرک (EPL)

صاحب کالا یا نماینده قانونی او با ورود به سامانه گمرکی، فرم اظهارنامه را پر می‌کند. در این مرحله مشخصات فنی کالا، ارزش مالی، تعداد و ارزش پرداختی وارد گمرک می‌شود.

۵. احراز هویت و تعیین مسیر گمرکی

گمرک اطلاعات اظهارشده را ارزیابی کرده و محموله را در یکی از سه مسیر هدایت می‌کند:

مسیر سبز: ترخیص سریع و بدون بازرسی فیزیکی.

مسیر زرد: بررسی اسناد و مدارک توسط کارشناس بدون بازرسی فیزیکی.

مسیر قرمز: بازرسی کامل فیزیکی کالا همراه با ارزیابی دقیق مدارک.

۶. پرداخت حقوق و عوارض گمرکی

پس از تأیید ارزیابان، مبلغ پرداختی مالیات، عوارض گمرکی و حقوق ورودی محاسبه شده و پس از پرداخت آن توسط صاحب کالا، پروانه الکترونیکی گمرکی صادر می‌شود.

۷. خروج کالا و صدور بیجک انبار

در مرحله آخر با تسویه‌حساب هزینه‌های انبارداری و حمل داخلی، «بیجک انبار» صادر شده و مجوز خروج کالا و بارگیری وسایل نقلیه داده می‌شود.